تابعیت از طریق تولد فرزند در خاک یک کشور (اصطلاحاً jus soli) یکی از رایجترین و در عین حال پیچیدهترین مباحث حقوق بینالملل و مهاجرت است. آرژانتین، با تکیه بر اصل خاک، یکی از معدود کشورهای جهان است که به هر کودکی که در قلمرو این کشور به دنیا میآید (صرفنظر از تابعیت یا وضعیت اقامتی والدین) تابعیت اعطا میکند.
همین ویژگی، آرژانتین را به مقصدی پرطرفدار برای خانوادههایی تبدیل کرده که به دنبال مهاجرت، اقامت و در نهایت تابعیت از مسیر تولد فرزند هستند.
تا پیش از سال ۲۰۲۵، تولد فرزند در خاک آرژانتین یکی از آسانترین راههای قانونی برای دریافت اقامت والدین محسوب میشد؛ خانوادهها با استناد به پیوند خانوادگی، به اقامت دائم و در نهایت تابعیت دست مییافتند. اما با تحولات سیاسی و اقتصادی، دولت آرژانتین تصمیم به بازنگری جدی در قوانین مهاجرت گرفت.
در ۲۹ مه ۲۰۲۵، با صدور فرمان اضطراری DNU 366/2025، روند اخذ اقامت والدین از این مسیر بهطور رسمی تغییر کرد. این اصلاحات با هدف شفافسازی، جلوگیری از سوءاستفاده و انسجام قانونی، تاثیرات گستردهای بر سیاستهای مهاجرتی کشور گذاشتهاند که در این مقاله، به بررسی این قوانین خواهیم پرداخت.
وضعیت پیش از اصلاحات ۲۰۲۵
پیش از اجرای اصلاحات مهاجرتی در سال ۲۰۲۵، تولد کودک در خاک آرژانتین یکی از سریعترین و سادهترین روشها برای آغاز مسیر اقامت والدین محسوب میشد. مطابق اصل خاک در قانون اساسی آرژانتین، هر کودکی که در قلمرو این کشور متولد میشد ( فارغ از ملیت یا وضعیت اقامتی والدین ) بهطور خودکار تابعیت آرژانتینی دریافت میکرد. این اصل که در بسیاری از کشورهای آمریکای لاتین رایج است، در آرژانتین نیز بنیان مهمی برای اعطای تابعیت محسوب میشد.
پس از تولد کودک، والدین میتوانستند از طریق مسیر قانونی موسوم به بازپیوند خانواده (Reagrupación Familiar) برای دریافت اقامت دائم اقدام کنند. در بسیاری از موارد، این فرآیند نیازمند اثبات پیوند خانوادگی (مانند شناسنامه کودک) و تکمیل فرمهای اقامتی بود و برخلاف دیگر مسیرهای مهاجرتی، معمولاً نیازی به اثبات تمکن مالی قابلتوجه، سابقهی اشتغال یا سکونت طولانیمدت نداشت.
این سازوکار، مهاجرت به آرژانتین را برای بسیاری از زوجها، بهویژه مهاجران به گزینهای جذاب تبدیل کرده بود. کودک تابعیت میگرفت، و والدین با تکیه بر اصل مراقبت و وابستگی خانوادگی، نهتنها اقامت دائم دریافت میکردند، بلکه مسیر آنها به سمت دریافت تابعیت در سالهای آتی نیز هموار میشد.
اصلاحات مهاجرتی بر اساس DNU 366/2025
در تاریخ ۲۹ مه ۲۰۲۵، دولت آرژانتین با صدور فرمان اضطراری شماره DNU 366/2025، اصلاحاتی اساسی در ساختار قوانین مهاجرت و تابعیت این کشور اعمال کرد. این فرمان که در پاسخ به نگرانیهای فزاینده درباره بهرهبرداری غیرقانونی از خلأهای حقوقی و فشار بر منابع عمومی صادر شد، مسیرهای قبلی مهاجرتی را بازتعریف و چارچوبهای جدیدی را معرفی کرد.
مهمترین مفاد این اصلاحات عبارتاند از:
- محدود شدن دسترسی به خدمات عمومی: مهاجرانی که وضعیت اقامتی رسمی نداشتند یا در مراحل اولیه درخواست بودند، دیگر بهطور خودکار به خدمات عمومی مانند آموزش رایگان، بهداشت و یارانههای اجتماعی دسترسی ندارند.
- افزایش قدرت اجرایی در اخراج مهاجران: بر اساس DNU، دولت میتواند مهاجرانی را که دارای سوابق کیفری، حضور غیرقانونی یا فعالیتهای مشکوک هستند، با سرعت بیشتری از کشور اخراج کند.
- تغییر در مسیر تابعیت از طریق فرزند: یکی از مهمترین بخشهای این اصلاحات مربوط به والدینی است که از طریق تولد فرزند در خاک آرژانتین قصد دریافت اقامت و تابعیت داشتند. در حالی که این مسیر پیشتر نسبتاً سریع و ساده بود، فرمان جدید آن را منوط به سکونت واقعی، اثبات پیوند خانوادگی، ارائه مدارک مالی معتبر و طی یک دوره اقامت پیوسته کرده است. اقامت خودکار والدین تنها بر مبنای تولد فرزند دیگر امکانپذیر نیست و آنها باید از مسیر قانونی «بازپیوند خانواده» همراه با مدارک پشتیبان و فرآیند نظارتی اقدام کنند.
در مجموع، DNU 366/2025 نقطه عطفی در سیاستهای مهاجرتی آرژانتین بهشمار میرود؛ حرکتی که با هدف برقراری توازن میان امنیت ملی، کنترل منابع و حفظ کرامت انسانی مهاجران شکل گرفته است.
مسیر جدید اخذ تابعیت والدین پس از اصلاحات DNU 366/2025
با اجرای فرمان اضطراری DNU 366/2025، والدین باید مسیر قانونی مشخصی را طی کنند که در چهار مرحله خلاصه میشود:
۱. تولد کودک:
هر کودکی که در خاک آرژانتین به دنیا بیاید، طبق اصل Jus Soli، شهروند محسوب میشود. اما والدین دیگر از این طریق بهصورت خودکار اقامت یا تابعیت دریافت نمیکنند.
۲. بازپیوند خانواده (Reagrupación Familiar):
والدین باید برای اقامت موقت درخواست دهند. شرایط شامل:
- ارائه گواهی تولد کودک آرژانتینی
- اثبات تمکن مالی
- گواهی سلامت و عدم سوءپیشینه
در صورت تأیید، اقامت موقت تا سه سال صادر میشود که قابل تمدید یا تبدیل به اقامت دائم است.
۳. اقامت دائم:
پس از اقامت موقت و اثبات زندگی واقعی در آرژانتین (مانند سکونت، کار یا فعالیت اقتصادی)، والدین میتوانند برای اقامت دائم اقدام کنند.
۴. درخواست تابعیت:
با داشتن اقامت دائم و گذشت زمان لازم (معمولاً دو سال)، فرد میتواند درخواست تابعیت بدهد. این فرآیند شامل بررسی سوابق، مصاحبه رسمی و گاه آزمون زبان است.
این مسیر جدید، اگرچه پیچیدهتر از گذشته است، اما همچنان برای والدینی که قصد زندگی واقعی در آرژانتین دارند، قابل اجرا می باشد.
مزایا و محدودیتهای مسیر جدید اخذ تابعیت والدین
مزایا
- افزایش شفافیت و جلوگیری از سوءاستفاده: قوانین جدید مهاجرتی آرژانتین با هدف ایجاد روندی شفاف و قانونی طراحی شدهاند تا از سوءاستفادههای احتمالی جلوگیری کنند و فقط والدینی که واقعا در کشور زندگی میکنند بتوانند از مزایای تابعیت و اقامت بهرهمند شوند.
- حفاظت از منابع عمومی کشور: با اعمال شرایط سختگیرانهتر، دولت تلاش میکند منابع مهمی مانند آموزش، خدمات بهداشتی و درمانی را برای شهروندان و مقیمان واقعی حفظ کند.
- مسیر قانونی و مدون برای خانوادهها: اصلاحات جدید یک چارچوب قانونی مشخص فراهم کرده که خانوادهها میتوانند برنامهریزی بلندمدت و مطمئنی برای اقامت خود در آرژانتین داشته باشند.
محدودیتها
- الزام به سکونت واقعی و تمکن مالی: والدین باید ثابت کنند که در آرژانتین سکونت دارند و توانایی مالی برای حمایت از خود و خانواده را دارند؛ این موضوع، شرایط قبلی ساده و سریع را پیچیدهتر کرده است.
- حذف مسیر ساده و فوری قبلی: مسیر سابق که بر اساس تولد فرزند بهصورت خودکار به والدین اقامت میداد، دیگر وجود ندارد و فرآیند دریافت اقامت و تابعیت سختتر و زمانبرتر شده است.
- کنترل و نظارت دقیقتر بر مهاجرت والدین: دولت با استفاده از سامانههای جدید کنترل مرزی و ثبت بیومتریک، نظارت خود را بر اقامت والدین حتی پس از تولد کودک افزایش داده است.
کلام پایانی
فرمان اضطراری DNU 366/2025 مسیر اخذ اقامت و تابعیت والدین از طریق تولد فرزند را در آرژانتین بهطور اساسی تغییر داده است. اگرچه کودک همچنان با تولد در خاک آرژانتین شهروند میشود، والدین دیگر بهصورت خودکار اقامت یا تابعیت دریافت نمیکنند.
اکنون مسیر (بازپیوند خانواده) نیازمند مدارک کامل، تمکن مالی، سکونت واقعی و پایبندی به مقررات است. این تغییرات با هدف ایجاد شفافیت و جلوگیری از سوءاستفاده اجرا شده و خانوادهها را ملزم به برنامهریزی دقیق و قانونی برای مهاجرت میکند.
در نتیجه، اقامت از این مسیر هنوز ممکن است، اما تنها برای آن دسته از والدینی که با تعهد، مدارک و حضور واقعی، قصد زندگی در آرژانتین را دارند.
